ZZP? Denk mee
Via de Internet Consultatie Internet Consultatie Zelfstandigenwet
Een ondernemer is iemand die waarde creëert (door producten of diensten aan te bieden) en draagt daarbij (financiële) risico’s. Een ZZP er doet dat zelfstandig. Een definitie die al lang in de economieboeken staat. Toch is het moeilijk een goede definitie te maken voor ZZP talente die werken op inhuur opdrachten. Daarom wordt aan ons, ZZP talent, gevraagd mee te denken. Laten we die kans benutten, slim meedenken, de internet consultatie invullen.
In dit artikel hoe je dat slim kunt doen. En hoe het werkt.
Waar gaat het hier om?
Iedere ondernemer die wel eens heeft meegemaakt dat een opdracht onverwacht stopte ervaart direct het risico. En ervaart daarmee direct het verschil met iemand in dienstverband. Geen opdracht geen inkomsten. Zou je daarom niet voldoende hebben aan 1 toets met 1 vraag: Loop je ondernemersrisico? Ja? Dan zien wij jou als ondernemer.
Zo simpel lijkt het niet te zijn. Hoe stellen we “Zelfstandigheid” vast. Hoe plaatsen we dit voor alle partijen en een gezonde Nederlandse economie ook nog in de wet. Zodanig dat ondernemers kunnen ondernemen, zonder dat mensen daar aan de andere kant de dupe van worden. Daar gaat het hier om en dat is vandaag (1 oktober 2026) breed in het nieuws.
Waarom de Zelfstandigenwet
Sinds 1 januari 2025 is het handhavingsmoratorium opgeheven en handhaaft de Belastingdienst weer volgens de normale regels op arbeidsrelaties. In 2025 gold daarbij nog een zachte landing zonder verzuim- en vergrijpboetes. Vanaf 1 januari 2026 kunnen bij schijnzelfstandigheid ook weer vergrijpboetes worden opgelegd; in 2026 nog geen verzuimboetes. (Belastingdienst)
En daar zit precies het probleem dat veel ZZP’ers en opdrachtgevers ervaren: we handhaven, maar vooraf is lang niet altijd eenvoudig vast te stellen wanneer iemand nu wél veilig zelfstandig kan werken.
De nieuwe Zelfstandigenwet probeert dat voor een gedeelte te verbeteren. Niet door de huidige beoordeling ineens te laten verdwijnen, maar door een veilige haven te creëren met duidelijke voorwaarden vooraf. Wie aan de zelfstandigentoets én de werkrelatietoets voldoet en in de praktijk ook zo werkt, weet volgens het voorstel dat er op grond van die toetsen geen sprake is van gezag en dus buiten loondienst kan worden gewerkt. Wie niet aan de toetsen voldoet, is daarmee overigens niet automatisch werknemer; dan blijven de huidige regels gelden. (Internetconsultatie)
Dat maakt deze internet consultatie een kans.
Niet alleen zeggen wat er misgaat met de Wet DBA. Maar nu meedenken over iets belangrijkers:
ZZP- Denk mee: Hoe herken je een echte zelfstandige?
De overheid stelt daarvoor onderstaande punten voor. De vraag aan jou is steeds simpel:
Goed idee? Ja of nee? Waarom? En wat gebeurt er met echte ondernemers als je dit criterium zo in de wet zet?
Dit willen ze toetsen: Zelfstandigentoets en de Werkrelatietoets
A Zelfstandigentoets
De eerste toets kijkt naar jou als ondernemer.
1. Basisvoorwaarden
Je hebt onder andere:
KVK-inschrijving | btw-nummer | aparte rekening voor zakelijke transacties | eigen verantwoordelijkheid voor facturatie | een betalingstermijn | verantwoordelijkheid voor betalingen aan derden.
2. Meerdere opdrachtgevers
Je moet in het lopende kalenderjaar en het vorige kalenderjaar samen minimaal drie verschillende opdrachtgevers of klanten hebben gehad.
3. Voorzieningen tegen ondernemersrisico’s
Je besteedt jaarlijks een nog vast te stellen bedrag aan voorzieningen. Bijvoorbeeld:
arbeidsongeschiktheid | ziekte | pensioen | bedrijfsaansprakelijkheid | bedrijfsschade | beroepsaansprakelijkheid | zakelijke rechtsbijstand. (Internetconsultatie)
B Werkrelatietoets
De tweede toets kijkt naar de opdracht zelf.
4. Beide partijen willen buiten een arbeidsovereenkomst werken.
5. Jij bepaalt hoe je het werk uitvoert.
De opdrachtgever mag bepalen wat er moet gebeuren, maar jij bepaalt in beginsel hoe.
6. Jij bepaalt waar en wanneer je werkt.
Met uitzonderingen voor werk dat naar zijn aard op een bepaalde plek of een bepaald moment moet plaatsvinden.
7. Je werkt voor eigen rekening en risico.
Je kunt economisch voordeel behalen én je loopt financiële risico’s bij je werkzaamheden. (Internetconsultatie)
Dat zijn dus de spelregels die nu worden voorgesteld. Wat vind jij ervan?
Drie voorbeelden: zo kun je slim reageren
Je hoeft hiervoor echt geen jurist te zijn. Juist jouw eigen praktijk is interessant.
Voorbeeld 1 – drie opdrachtgevers
Stel: jij doet als zelfstandig programmamanager een opdracht van achttien maanden. Je bepaalt je tarief, doet zelf acquisitie, betaalt je eigen pensioen en verzekeringen en hebt morgen geen inkomen als de opdracht stopt.
Maar doordat je langdurige opdrachten doet, haal je mogelijk niet altijd drie opdrachtgevers in twee kalenderjaren.
Dan kun je reageren:
“Ik begrijp dat meerdere opdrachtgevers een aanwijzing kunnen zijn voor ondernemerschap. Voor interimprofessionals met langdurige opdrachten kan een harde grens van drie opdrachtgevers echter verkeerd uitpakken. Mijn ondernemersrisico, acquisitie en economische zelfstandigheid verdwijnen niet doordat een succesvolle opdracht langer duurt. Ik zou daarom graag zien dat ook andere vormen van aantoonbaar ondernemerschap meetellen.”
Dat is sterker dan alleen: drie opdrachtgevers is onzin.
Voorbeeld 2 – waar en wanneer je werkt
Misschien bepaal je grotendeels zelf hoe je werkt, maar verwacht de opdrachtgever dat je op dinsdag bij een projectoverleg bent.
Maakt dat je werknemer?
Je zou kunnen schrijven:
“Vrijheid over tijd en locatie vind ik een goed uitgangspunt. Wel moet voldoende ruimte blijven voor praktische samenwerking. Dat ik voor een overleg, toegang tot beveiligde systemen of werkzaamheden op locatie aanwezig moet zijn, betekent niet automatisch dat mijn opdrachtgever bepaalt hoe ik mijn onderneming of opdracht uitvoer.”
Daarmee vertel je de wetgever waar volgens jou de grens moet liggen.
Voorbeeld 3 – eigen rekening en risico
En dan misschien wel de belangrijkste.
Je opdracht kan morgen stoppen. Je acquisitietijd wordt niet betaald. Je investeert zelf in kennis en middelen. Tussen twee opdrachten ontvang je geen salaris.
Je zou kunnen reageren:
“Werken voor eigen rekening en risico raakt voor mij de kern van ondernemerschap. Ik zou graag zien dat zwaar wordt meegewogen of iemand daadwerkelijk ondernemersrisico loopt en economische kansen heeft. Dat zegt naar mijn mening meer over ondernemerschap dan alleen administratieve kenmerken.”
Of misschien ben je het daar juist niet mee eens en vind je meerdere objectieve eisen nodig.
Ook dat is waardevolle input.
Zeg vooral ook wat wél goed is
Een internet consultatie is geen protestformulier.
Vind je het juist goed dat een opdrachtgever vooraf beter kan zien waar hij aan toe is? Zeg dat.
Vind je het onderscheid tussen wat moet worden opgeleverd en hoe jij dat als professional doet sterk? Zeg dat.
Vind je een KVK-inschrijving logisch, maar een harde eis van drie opdrachtgevers niet? Maak dat onderscheid.
De beste reactie is dus niet:
Ik ben vóór / ik ben tegen.
Maar:
Dit werkt → dit werkt niet omdat→ dit gebeurt er in mijn praktijk → dit zou beter kunnen.
Waarom juist nu reageren?
De Internet Consultatie Zelfstandigenwet is vandaag, 1 oktober 2026, geopend en loopt tot en met 29 oktober 2026. Het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid vraagt hiermee expliciet om input op de voorgestelde regels. De beoogde invoeringsdatum van de wet is januari 2028. (Internetconsultatie)
Dit is dus nog geen definitieve wet.
En juist daarom is dit het moment om mee te denken.
Bij Verse Opdrachten zien we dagelijks hoeveel zelfstandig talent bewust kiest voor ondernemerschap. We zien ook dat onzekerheid rond de Wet DBA, schijnzelfstandigheid en ZZP-inhuur ertoe kan leiden dat opdrachtgevers voorzichtiger worden.
Wij van Verse Opdrachten willen niet voor ZZP’ers bepalen wat ze moeten vinden. Wel willen we zoveel mogelijk ZZP’ers aanmoedigen om hun stem en vooral hun praktijkervaring te laten horen.
ZZP? Doe je mee.
Vul hier de officiële Internet Consultatie Zelfstandigenwet in
Reageren kan tot en met 29 oktober 2026.
Verder lezen
Rijksoverheid – Zelfstandigenwet biedt meer duidelijkheid en erkenning voor zzp’ers
Belastingdienst – arbeidsrelaties en handhaving
Officiële Internet Consultatie Zelfstandigenwet
Gepubliceerd: 1 oktober 2026 | Verse Opdrachten / VO-collectief
#ZZP #Zelfstandigenwet #WetDBA #Schijnzelfstandigheid #Ondernemerschap #ZelfstandigOndernemen #ZZPopdracht #Arbeidsmarkt #VOcollectief #VerseOpdrachten
Wet DBA / ZZP-detachering
Meer over DBA-proof ZZP-detachering”
Zelfstandig blijven werken? Bekijk de actuele verse opdrachten
Disclaimer
Dit artikel is bedoeld om ZZP’ers en andere zelfstandig professionals te inspireren en activeren om zelf kennis te nemen van de voorgestelde Zelfstandigenwet en hun eigen mening en praktijkervaring via de officiële internet consultatie te delen. Verder niets. De inhoud is geen juridisch, fiscaal of arbeidsrechtelijk advies en kan niet worden gebruikt als beoordeling van een individuele arbeidsrelatie of opdracht, of voor andere doeleinden dan kennisname. We verwijzen voor de juiste formulering en actuele informatie expliciet naar de bron-websites vanuit de overheid, zoals genoemd in de links.
